Op 9 september 1901 overleed Henri de Toulouse-Lautrec, een van de meest herkenbare kunstenaars van het Parijse fin de siècle. Hij werd slechts 36 jaar oud, maar liet een indrukwekkend oeuvre na waarin schilderkunst, tekenkunst, affichekunst en het bruisende nachtleven van Parijs samenkomen.
In de jaren 1880 vestigde Toulouse-Lautrec zich in Montmartre, het kunstenaars- en uitgaanskwartier dat uitgroeide tot een belangrijk centrum van de moderne cultuur. Hij vond er inspiratie in cafés, cabarets, theaters en danszalen. Vooral het Moulin Rouge werd nauw met zijn naam verbonden. Zijn affiches en lithografieën brachten de sterren van het Parijse nachtleven op een nieuwe manier bij een groot publiek.
Zijn stijl werd onder meer beïnvloed door de Japanse prentkunst en door de nieuwe mogelijkheden van de lithografie. Met krachtige contouren, vlakke kleurvlakken en opvallende uitsneden wist hij beweging en sfeer met een minimum aan middelen vast te leggen. Zijn affiches waren daardoor meer dan reclame en groeiden uit tot belangrijke werken van de moderne grafische kunst.
Toulouse-Lautrec legde bovendien een wereld vast die niet geïdealiseerd werd. Zijn modellen waren dansers, zangers, acteurs, prostituees en bezoekers van de Parijse uitgaanswereld. Achter de kleurrijke affiches en het spektakel van Montmartre schuilt daardoor ook een scherpe observator van het moderne stadsleven.
De tentoonstellingscatalogus van de Réunion des musées nationaux uit 1992 biedt een uitgebreid overzicht van zijn werk en plaatst zijn schilderijen, tekeningen, affiches en prenten binnen de artistieke context van zijn tijd. De rijk geïllustreerde catalogus is interessant voor wie Toulouse-Lautrec beter wil leren kennen, maar ook voor liefhebbers van grafische kunst en de Parijse avant-garde rond 1900.
Meer dan een eeuw na zijn overlijden blijven zijn beelden onlosmakelijk verbonden met het Parijs van het fin de siècle – een wereld van affiches, cabarets, kunstenaars en een snel veranderende moderne cultuur.
Reacties